ROMANTYZM - TABELA

ROMANTYZM - TABELA

ROMANTYZM EUROPA 1798-1848 (1850) 1798 – początek Wielkiej Rewolucji ­Francuskiej 1848 – Wiosna Ludów 1950 – startuje...

 Tabela lektur romantycznych

Tabela lektur romantycznych

Cierpienia młodego Wertera – Johann Wolfgang Goethe Temat Co jest ważne?  Co pisać, z czym kojarzyć? Gatunek: powieść...

Akademia maturalna cz. 5

Akademia maturalna cz. 5

WYPOWIEDŹ MONOLOGOWA – KROK PO KROKU Kluczem do sukcesu egzaminacyjnego jest, o czym wspominam właściwie przy każdej sposobności, zastosowanie...

  • ROMANTYZM - TABELA

    ROMANTYZM - TABELA

  •  Tabela lektur romantycznych

    Tabela lektur romantycznych

  • Akademia maturalna cz. 5

    Akademia maturalna cz. 5

Matura

POZYTYWIZM - TABELA
POZYTYWIZM 1864-1890  1864 – klęska powstania styczniowego, pożegnanie ideałów...

Więcej

Tabela lektur modernistycznych
Dzika kaczka – Henryk Ibsen Temat Co jest ważne?  Co pisać, z czym kojarzyć? ...

Więcej

Tabela lektur oświeceniowych
Kandyd – Wolter Temat Co jest ważne?  Co pisać, z czym kojarzyć? Wolt...

Więcej

Tabela lektur barokowych
Świętoszek  – Molier
Temat Co jest ważne?  Co pisać, z czym kojar...

Więcej

OŚWIECENIE - TABELA
OŚWIECENIE - XVIII WIEK  
Znajdujemy się u progu współczesnego świata. W t...

Więcej

„Nad Niemnem” - Eliza Orzeszkowa
Czas i miejsce akcji
Lipiec i sierpień 1886 roku na Grodzieńszczyźnie; dworki –...

Więcej

Tabela lektur renesansowych
Krótka rozprawa między trzema osobami, Panem, Wójtem a Plebanem – Mikołaj Rej
...

Więcej

„Ludzie bezdomni” - Żeromskiego
Żeromski bynajmniej nie zamierzał stworzyć nieskazitelnej, czystej postaci owładniętej jedynie myślą...

Więcej

TEST z Szekspira z komentarzem
 1. Williama Szekspira nazywa się również mistrzem za Stratfordu, gdyż:
a. pochodził z m...

Więcej

Dziedzictwo epok - Tabela 5 ROZUM- WIEDZA...
 Tabela 5.  Rozum - wiedza

Przegląd okresów historycznoliterackich według ich...

Więcej

Dziedzictwo epok - Tabela 3 TYP- IDEAŁ
Tabela 3  Typ - ideał

Przegląd okresów historycznoliterackich według ich zawartośc...

Więcej

TEST z literatury modernistycznej
Sprawdź swoją wiedzę z zakresu literatury modernistycznej
 
1. Patronat filozofic...

Więcej

Twoja przyszłość

Chcę zostać... ETNOGRAFEM
Charakterystyka zawodu
Etnograf (etnolog) to osoba, która zajmuje się odkrywaniem, badaniem...

Więcej

Zawód architekt wnętrz
Jest to specjalista, który zajmuje się aranżacją, wystrojem i wyposażeniem rozmaitych pomies...

Więcej

Chcę projektować i budować
Branża budowlana


W pracowni projektowej... ...


Archite...

Więcej

Chcę pracować przy filmie.
Zawody związane z teatrem i filmem

Pracować przy produkcji filmu, poczuć atmosferę plan...

Więcej

Kierunek studiów - archeologia
Inwestycje w liceum

Jeśli poważnie myślisz o studiowaniu archeologii, zacznij inw...

Więcej

Archeolog

Na czym polega praca archeologa?

Archeolog bada przeszłość zdobywając m...

Więcej

Jak wybrać właściwy kierunek studiów?
Przede wszystkim przy wyborze studiów warto zastanowić się nad ogólnie znaną kwestią:
mieć ...

Więcej

Zawody przyszłości – prognoza
Wybór studiów bezpośrednio wiąże się z przyszłą pracą, dlatego to tak ważna decyzja. Tym istotniejsz...

Więcej

Inwestycje

Galeria
„Płonąca żyrafa” - Salvador Dali
Świat na obrazach Salwadora Dali to kraina...

Więcej

Spotkanie z poezją
Spotkanie 3. Lingwizm i poezja Mirona Białoszewskiego

Po co to zrobił...

Więcej

Filozofia
Pomysły na „początek” istnienia
Filozofia to miłość mądrości. Próba poznania i zrozumienia spraw...

Więcej

Zapiski erudyty
 Filozofia  1. Jak powstał świat?
Pomysły na „początek” istnienia


Tales z Miletu: Początkiem wszechrzeczy...

Więcej

Czym jest poezja?
Spotkanie 1.
Zacznijmy od ustalenia: czym jest poezja i czego w niej...

Więcej

Poeci XX wieku
Guillaume Apollinaire
Ideolog „bandy Picassa’; wiecznie „cierpiący na miłość’, spadkobierca Francoisa Villona...

Więcej

Jak się uczyć?
Techniki zapamiętywania

Trzeba wiedzieć o tym, że pamięć to proces składający...

Więcej

Kiedy napisać „ą”, „ę” a kiedy om, on, en, em?

Kiedy napisać „ą”, „ę”?



  • Napisz ą lub ę w wyrazach rodzimych i zapożyczonych, które zostały całkowicie spolszczone

    • ą – pączek, wąwóz, wąż, kąt, wąsy, pstrąg, pląsy, pieniądze, ląd,
    • ę  – kolęda, wędrować, potężny, węch, klęska, jarzębina, pędzel.

  • Piszesz (zgodnie z wymową) przed spółgłoskami szczelinowymi (wymawinymi łagodnie, bez „wybuchu”) f, w, s, z, ś, ź, sz, ż, ch.
    • wąwóz, wąsy, brązowy, stęchły, węższy, więzień, gęsty, gęś, grzęźnie, węższy, węże, węch

  • Piszesz (niezgodnie z wymową) przed spółgłoskami „wybuchowymi” tj. zwarto-szczelinową p, b, t, d, c, dz, cz, ć, dź, dż, k, g.
    • kąpać, rąbać, kępa, wątroba, sprzęt, bąk, węgiel, drżący, ręce, pędzony, tęcza, chęć, bądźmy

  • Napisz ą lub ę, gdy głoski te wymieniają się nawzajem w innych formach gramatycznych danego wyrazu lub w wyrazach pokrewnych
    • dąb – dęby;
    • ząb – zęby;
    • księga – ksiąg;
    • pięć – piąty;
    • rząd – rzędy;
    • pamiątka – pamiętać.

  • Napisz ą na końcu wyrazu:

    • w 3. osobie liczby mnogiej czasu teraźniejszego
      śpiewają, chodzą, piszą, wiedzą, chcą, spacerują, myślą;
    • w 3. osobie liczby mnogiej czasu przyszłego prostego
      zaśpiewają, napiszą, zobaczą, pomyślą;
    • w narzędniku liczby pojedynczej rzeczowników, przymiotników i odmieniających się jak przymiotniki zaimków
      z matką, nad nią, nad nią, ciekawą książką, zieloną chustą, pierwszą, wspólną, swoją;
    • w bierniku liczby pojedynczej przymiotników
      twoją, moją, starszą, ciekawą.

  • • Napisz ę na końcu wyrazu:

    • w bierniku liczby pojedynczej rzeczowników rodzaju żeńskiego, np.:
      ławkę, tablicę, wodę, lodówkę;
    • w mianowniku i bierniku niektórych rzeczowników rodzaju nijakiego liczby pojedynczej, np.:
      cielę, ramię, znamię, niemowlę, kurczę, prosię, źrebię, pisklę, imię;
    • w 1. osobie liczby pojedynczej czasu teraźniejszego oraz przyszłego prostego, ale tylko wtedy, gdy 2. osoba ma końcówkę -esz, -isz, -ysz
      • maluję – malujesz (2. osoba)
      • mówię – mówisz (2. osoba)
      • niszczę – niszczysz (2. osoba)
      • biegnę – biegniesz (2. osoba)

  • Pisz ą, ę przed spółgłoskami l, ł:

    •  płynął, płynęli; wziąłem, wzięli

      Zwróć uwagę na wymowę tych czasowników. Wymawiamy je jako [płynoł, płyneli, wziołem, wzieli].

 

Kiedy napisać om, on, en, em ?

  • Pisz om, em (zgodnie z wymową) przed p, b

    • om przed p  pompa, kompas, kompot, kompania
    • om przed b  – bomba, plomba, kombinacja, klomb
    • em przed p stempel, temperatura
    • em przed b   membrana, emblemat

  • Pisz on, en przed spógłoskami zwartymi t, d

    • on przed t  – konto, kontrola
    • on przed d – konduktor, kondukt, kondor, kondycja
    • en przed t  – renta, mentalny, mentol
    • en przed d mendel, kalendarz

  • Pisz również on, en przed k, g

    • on przed k – konkurs
      on przed g kongres, Kongo, Marengo

  • Pisz grupy liter om, em, on, en bez względu na wymowę (przeważnie niezgodnie z wymową) przed spółgłoskami wymawianymi łagodnie, bez „wybuchu” (czyli przed szczelinowymi), a więc przed f, w, s, z, sz, ch

    • komfort,
    • konwój,
    • konserwa,
    • benzyna,
    • pensja,
    • sensacja,
    • koncha,
    • sens, 
    • konszachty.

 

  • Napisz om, on, em, en w wyrazach rodzimych przed przyrostkami -ka, -ko

    • kromka,
    • słonko,
    • łazienka,
    • powiedzonko,
    • plecionka,
    • ziarenko,
    • stajenka,
    • stonka.

 

  • Pisz -om w celowniku liczby mnogiej rzeczowników wszystkich rodzajów
    • Pokazałam moim koleżankom zdjęcia z wakacji.
    • Matka przyglądał się ptakom w parku.

  • Pisz -em w 1 osobie liczby pojedynczej czasowników

    • umiem,
    • rozumiem,
    • wiem



  • W narzędniku liczby pojedynczej rzeczowników, przymiotników i zaimków rodzaju żeńskiego piszemy „ą”:
    M. lp.                                N. lp.
    moja ciekawa książka     moją ciekawą książką
    kolorowa łąka                  kolorową łąką
    ładna dziewczyna            ładną dziewczyną
    moja koleżanka               moją koleżanką

    Zapamiętujemy!
    Chodzę z kim? - z ładną, interesującą, ciekawą, wesołą, wysoką, miłą i sympatyczną dziewczyną!

  • W bierniku liczby pojedynczej przymiotników oraz zaimków i liczebników przymiotnych, a także w bierniku rzeczownika „pani” piszemy „ą”:

     M. lp.              B. lp.

    starsza            starszą

    młodsza           młodszą
    twoja                twoją
    nasza               naszą
    piąta                 piątą
    pani                  panią

  • •„ą” piszemy w narzędniku liczby pojedynczej rzeczowników rodzaju męskiego zakończonych w mianowniku na -a, -o.

     M. lp.               N. lp.

    władca             władcą
    poeta               poetą
    monarcha        monarchą
    maharadża      maharadżą
    Kościuszko      Kościuszką

  • ą” pisze się w wyrazach rodzimych wtedy, gdy wymienia się w wyrazach pokrewnych na „ę”.

    błąd           - błędny
    gąszcz       - gęstwina
    mąż           - mężny
    pamiątka   - pamiętny
    kłąb           - kłębiaste
    krąg          - okrężna
    dąb           - dębowa

  • „ą” pisze się w dopełniaczu liczby mnogiej rzeczowników nijakich, które kończą się w mianowniku liczby pojedynczej na „ę”:

    M. lp.             D. lm.
    dziewczę        dziewcząt
    kurczę           kurcząt
    niemowlę       niemowląt
    prosię            prosiąt
    jagnię            jagniąt

 

„ą” w czasownikach

•„ą” piszemy przed „ł” w formach osobowych czasu przeszłego liczby pojedynczej rodzaju męskoosobowego: drgnąłem, drgnął, stanąłem, stanąłeś, stanął
•„ą” piszemy w 3 osobie liczby mnogiej czasu teraźniejszego i czasu przyszłego prostego:

Czas teraźniejszy         Czas przyszły prosty
czytają                          napiszą
rozumieją                      zachęcą
opowiadają                   przygotują 
rozmawiają                    opowiedzą