Akademia maturalna cz.11  JAK ZACZĄĆ… ABY ZAKOŃCZYĆ Z SUKCESEM!

Akademia maturalna cz.11 JAK ZACZĄĆ… ABY ZAKOŃCZYĆ Z SUKCESEM!

 Finis coronat opus! - koniec wieńczy dzieło. Tak więc już na zakończenie cyklu artykułów poświęconych Nowej Maturze z języka polskiego...

10 powodów, aby studiować w Szczecinie

10 powodów, aby studiować w Szczecinie

10 powodów, aby studiować w Szczecinie     Piękne jest to, że przyszłych studentów wita ocean zieleni, śpiew ptaków i... dziki...

Bednarska - nowy pomysł na szkołę średnią

Bednarska - nowy pomysł na szkołę średnią

We wrześniu 2015 roku zaczyna działalność Bednarska Szkoła Realna - 4-letnia szkoła średnia proponująca oryginalny system kształcenia, zaaprobowany...

  • Akademia maturalna cz.11  JAK ZACZĄĆ… ABY ZAKOŃCZYĆ Z SUKCESEM!

    Akademia maturalna cz.11 JAK ZACZĄĆ… ABY ZAKOŃCZYĆ Z SUKCESEM!

  • 10 powodów, aby studiować w Szczecinie

    10 powodów, aby studiować w Szczecinie

  • Bednarska - nowy pomysł na szkołę średnią

    Bednarska - nowy pomysł na szkołę średnią

Szkoły wyższe

Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie
 Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie

 
...
Akdemia Morska w Szczecinie
Uczelnia kształci wysoko wykwalifikowanych nawigatorów i mechaników dla potrzeb współczesnej floty t...

Matura

Stylizacja językowa
Co to jest stylizacja językowa


Stylizacja językowa polega na...
ANGIELSKI Giving opinion about a film
 During the matura exam the writing task may include writing a film review. At the oral ex...
„Dziady” część III - Adam Mickiewicz
Treść
Prolog
W przerobionym na więzienie wileńskim klasztorze Bazylianów przy ulicy Os...
„Dziady” cz. II i IV - Adam Mickiewicz...
Dzieło
Dziady Mickiewicza to najbardziej znany polski dramat romantyczny. To utwór o p...
Akademia maturalna cz. 9 CO TO SĄ...
CO TO SĄ „ INNE TEKSTY KULTURY” i  „WŁASNE DOŚWIADCZENIA KOMUNIKACYJNE” W  ZADANIACH JĘZYK...
Akademia maturalna cz. 8 ZADANIA JĘZYKOWE Z...
ZADANIA JĘZYKOWE Z TEKSTEM LITERACKIM
 
Kolejną część Akademii Maturalnej chciała...
„Pan Tadeusz” - Adam Mickiewicz
Geneza
Genezę powstania poematu wyjaśnia Mickiewicz w Epilogu do Pana Tadeusza. W a...
Akademia maturalna cz. 7 ZADANIA JĘZYKOWE NA MATURZE...
ZADANIA JĘZYKOWE NA MATURZE
O ile na tzw. starej maturze można było wybrać lub też nie wybier...
POZYTYWIZM - TABELA
POZYTYWIZM 1864-1890  1864 – klęska powstania styczniowego, pożegnanie ideałów...
„Nad Niemnem” - Eliza Orzeszkowa
Czas i miejsce akcji
Lipiec i sierpień 1886 roku na Grodzieńszczyźnie; dworki –...
„Ludzie bezdomni” - Żeromskiego
Żeromski bynajmniej nie zamierzał stworzyć nieskazitelnej, czystej postaci owładniętej jedynie myślą...
TEST z Szekspira z komentarzem
 1. Williama Szekspira nazywa się również mistrzem za Stratfordu, gdyż:
a. pochodził z m...

Studia

Automatyka i robotyka
To kierunek idealny dla pasjonatów i wirtuozów matematyczno-fizycznych, tych wszystkich, których int...
Mechatronika
 Mechatronika to studia interdyscyplinarne łączące takie dyscypliny jak mechanika, automatyka i...
Etnografia
Charakterystyka zawodu
Jako etnograf będziesz analizował oraz dokumentował obyczaje...
Budownictwo
Chcesz budować mosty, lotniska, domy? Jesteś dobry z matematyki i fizyki, potraf...
Historia
Predyspozycje
To studia dla pasjonatów. Nie przebrnie przez nie człowiek, który nie...
Filmoznawstwo
Studiuj filmoznawstwo jeśli chcesz

 zdobyć solidną wiedzę z kultury, ze ...
Oceanografia
Oceanografię można studiować tylko w Instytucie Oceanografii w Gdyni i na Uniwersytacie Sz...
Kulturoznawstwo (Wiedza o kulturze)
Kulturoznawstwo jest kierunkiem humanistycznym koncentrującym się na poznawaniu kultury i ...
Administracja
Administracja jest kierunkiem interdyscyplinarnym. Dominują na nim nauki prawne i adm...
Psychologia
Psychologia to pogranicze nauk humanistycznych, biologii, matematyki, a także filozof...
Geologia
To studia dla tych, którzy nie lubią siedzieć na jednym miejscu, przekładać papierków z mi...
Historia sztuki
Studia na historii sztuki od dawna uważa się za ­elitarne, choć ich popularność z roku na ro...

Twoja przyszłość

Doradca inwestycyjny
Pracę doradcy inwestycyjnego można określić jednym zdaniem – chodzi o to, by w minimalnym czasie s...
Prawnik
Zawód prawnika to nie tylko uznanie społeczne i wysokie zarobki, ale przede wszystkim ogromna odpo...
Chcę zostać... inżynierem robotyki i automatyki
 W dzisiejszym świecie roboty i automatyka odgrywają ogromną rolę. Automatycznie działają syste...
Chcę zostać... reżyserem
Kim jest?
Reżyser pełni funkcję szefa artystycznego, swoje dzieło tworzy rękoma innych ludz...
Chcę zostać... geografem
Kim jest?
Geograf zajmuje się badaniem i opisem zjawisk zachodzących w środowisku geograficzn...
Chcę zostać... budowlańcem
Chcesz budować mosty, lotniska, domy? Jesteś dobry z matematyki i fizyki, potrafisz pracować w z...
Chcę zostać... dziennikarzem (2)
by uprawiać ten zawód, kierunkowe studia nie są konieczne, niezbędna jest natomiast ciekawość ludz...
Chcę zostać... urzędnikiem państwowym
Do pracy w służbie cywilnej jest wielu chętnych, na każde ogłoszenie o naborze odpowiada wiele świet...
Zawód – scenograf
Kim jest?

Scenograf jest autorem oprawy plastycznej filmu, przedst...
Chcę zostać... ETNOGRAFEM
Charakterystyka zawodu
Etnograf (etnolog) to osoba, która zajmuje się odkrywaniem, badaniem...
Zawód – architekt wnętrz
Jest to specjalista, który zajmuje się aranżacją, wystrojem i wyposażeniem rozmaitych pomies...
Chcę projektować i budować
Branża budowlana


W pracowni projektowej... ...


Archite...

Inwestycje

kłopoty z koncentracją
Umiejętność koncentracji ma wymiar czysto finansowy. Właściwe zarządzanie czasem pozwala przyswajać coraz...
Spotkanie z poezją
„Dlaczego klasycy” – Zbigniew Herbert      
 
Zbigniew Herbert          

Dlaczego...
Galeria
„Ukaranie Marsjasza” – Tycjan
Mitologia podaje, że zuchwały sylen – Marsjasz –...
Angielski (2)
Wyrażanie uczuć osobistych

Jak komentować to, co widzisz i co się...
Angielski
Wyrażanie opinii, przekonań i pryzpuszczeń

Jak wyrazić swoje zdanie na...
Jak się uczyć?
Techniki zapamiętywania

Trzeba wiedzieć o tym, że pamięć to proces składający...

Kiedy napisać „ą”, „ę” a kiedy om, on, en, em?

Kiedy napisać „ą”, „ę”?



  • Napisz ą lub ę w wyrazach rodzimych i zapożyczonych, które zostały całkowicie spolszczone

    • ą – pączek, wąwóz, wąż, kąt, wąsy, pstrąg, pląsy, pieniądze, ląd,
    • ę  – kolęda, wędrować, potężny, węch, klęska, jarzębina, pędzel.

  • Piszesz (zgodnie z wymową) przed spółgłoskami szczelinowymi (wymawinymi łagodnie, bez „wybuchu”) f, w, s, z, ś, ź, sz, ż, ch.
    • wąwóz, wąsy, brązowy, stęchły, węższy, więzień, gęsty, gęś, grzęźnie, węższy, węże, węch

  • Piszesz (niezgodnie z wymową) przed spółgłoskami „wybuchowymi” tj. zwarto-szczelinową p, b, t, d, c, dz, cz, ć, dź, dż, k, g.
    • kąpać, rąbać, kępa, wątroba, sprzęt, bąk, węgiel, drżący, ręce, pędzony, tęcza, chęć, bądźmy

  • Napisz ą lub ę, gdy głoski te wymieniają się nawzajem w innych formach gramatycznych danego wyrazu lub w wyrazach pokrewnych
    • dąb – dęby;
    • ząb – zęby;
    • księga – ksiąg;
    • pięć – piąty;
    • rząd – rzędy;
    • pamiątka – pamiętać.

  • Napisz ą na końcu wyrazu:

    • w 3. osobie liczby mnogiej czasu teraźniejszego
      śpiewają, chodzą, piszą, wiedzą, chcą, spacerują, myślą;
    • w 3. osobie liczby mnogiej czasu przyszłego prostego
      zaśpiewają, napiszą, zobaczą, pomyślą;
    • w narzędniku liczby pojedynczej rzeczowników, przymiotników i odmieniających się jak przymiotniki zaimków
      z matką, nad nią, nad nią, ciekawą książką, zieloną chustą, pierwszą, wspólną, swoją;
    • w bierniku liczby pojedynczej przymiotników
      twoją, moją, starszą, ciekawą.

  • • Napisz ę na końcu wyrazu:

    • w bierniku liczby pojedynczej rzeczowników rodzaju żeńskiego, np.:
      ławkę, tablicę, wodę, lodówkę;
    • w mianowniku i bierniku niektórych rzeczowników rodzaju nijakiego liczby pojedynczej, np.:
      cielę, ramię, znamię, niemowlę, kurczę, prosię, źrebię, pisklę, imię;
    • w 1. osobie liczby pojedynczej czasu teraźniejszego oraz przyszłego prostego, ale tylko wtedy, gdy 2. osoba ma końcówkę -esz, -isz, -ysz
      • maluję – malujesz (2. osoba)
      • mówię – mówisz (2. osoba)
      • niszczę – niszczysz (2. osoba)
      • biegnę – biegniesz (2. osoba)

  • Pisz ą, ę przed spółgłoskami l, ł:

    •  płynął, płynęli; wziąłem, wzięli

      Zwróć uwagę na wymowę tych czasowników. Wymawiamy je jako [płynoł, płyneli, wziołem, wzieli].

 

Kiedy napisać om, on, en, em ?

  • Pisz om, em (zgodnie z wymową) przed p, b

    • om przed p  pompa, kompas, kompot, kompania
    • om przed b  – bomba, plomba, kombinacja, klomb
    • em przed p stempel, temperatura
    • em przed b   membrana, emblemat

  • Pisz on, en przed spógłoskami zwartymi t, d

    • on przed t  – konto, kontrola
    • on przed d – konduktor, kondukt, kondor, kondycja
    • en przed t  – renta, mentalny, mentol
    • en przed d mendel, kalendarz

  • Pisz również on, en przed k, g

    • on przed k – konkurs
      on przed g kongres, Kongo, Marengo

  • Pisz grupy liter om, em, on, en bez względu na wymowę (przeważnie niezgodnie z wymową) przed spółgłoskami wymawianymi łagodnie, bez „wybuchu” (czyli przed szczelinowymi), a więc przed f, w, s, z, sz, ch

    • komfort,
    • konwój,
    • konserwa,
    • benzyna,
    • pensja,
    • sensacja,
    • koncha,
    • sens, 
    • konszachty.

 

  • Napisz om, on, em, en w wyrazach rodzimych przed przyrostkami -ka, -ko

    • kromka,
    • słonko,
    • łazienka,
    • powiedzonko,
    • plecionka,
    • ziarenko,
    • stajenka,
    • stonka.

 

  • Pisz -om w celowniku liczby mnogiej rzeczowników wszystkich rodzajów
    • Pokazałam moim koleżankom zdjęcia z wakacji.
    • Matka przyglądał się ptakom w parku.

  • Pisz -em w 1 osobie liczby pojedynczej czasowników

    • umiem,
    • rozumiem,
    • wiem



  • W narzędniku liczby pojedynczej rzeczowników, przymiotników i zaimków rodzaju żeńskiego piszemy „ą”:
    M. lp.                                N. lp.
    moja ciekawa książka     moją ciekawą książką
    kolorowa łąka                  kolorową łąką
    ładna dziewczyna            ładną dziewczyną
    moja koleżanka               moją koleżanką

    Zapamiętujemy!
    Chodzę z kim? - z ładną, interesującą, ciekawą, wesołą, wysoką, miłą i sympatyczną dziewczyną!

  • W bierniku liczby pojedynczej przymiotników oraz zaimków i liczebników przymiotnych, a także w bierniku rzeczownika „pani” piszemy „ą”:

     M. lp.              B. lp.

    starsza            starszą

    młodsza           młodszą
    twoja                twoją
    nasza               naszą
    piąta                 piątą
    pani                  panią

  • •„ą” piszemy w narzędniku liczby pojedynczej rzeczowników rodzaju męskiego zakończonych w mianowniku na -a, -o.

     M. lp.               N. lp.

    władca             władcą
    poeta               poetą
    monarcha        monarchą
    maharadża      maharadżą
    Kościuszko      Kościuszką

  • ą” pisze się w wyrazach rodzimych wtedy, gdy wymienia się w wyrazach pokrewnych na „ę”.

    błąd           - błędny
    gąszcz       - gęstwina
    mąż           - mężny
    pamiątka   - pamiętny
    kłąb           - kłębiaste
    krąg          - okrężna
    dąb           - dębowa

  • „ą” pisze się w dopełniaczu liczby mnogiej rzeczowników nijakich, które kończą się w mianowniku liczby pojedynczej na „ę”:

    M. lp.             D. lm.
    dziewczę        dziewcząt
    kurczę           kurcząt
    niemowlę       niemowląt
    prosię            prosiąt
    jagnię            jagniąt

 

„ą” w czasownikach

•„ą” piszemy przed „ł” w formach osobowych czasu przeszłego liczby pojedynczej rodzaju męskoosobowego: drgnąłem, drgnął, stanąłem, stanąłeś, stanął
•„ą” piszemy w 3 osobie liczby mnogiej czasu teraźniejszego i czasu przyszłego prostego:

Czas teraźniejszy         Czas przyszły prosty
czytają                          napiszą
rozumieją                      zachęcą
opowiadają                   przygotują 
rozmawiają                    opowiedzą