TEST z antyku i „Biblii”

TEST z antyku i „Biblii”

Sprawdź swoją wiedzę z anyku i Biblii. 1. Zenon z Kition był twórcą: a) filozofii epikurejskiej, b) filozofii stoickiej,...

Akademia maturalna 1.

Akademia maturalna 1.

Nowa formuła egzaminu maturalnego z języka polskiego to wyzwanie dla wszystkich: i dla uczniów, i dla nauczycieli. Chociaż zapowiadana od trzech...

Chcę zostać... dziennikarzem

Chcę zostać... dziennikarzem

Aby uprawiać ten zawód, kierunkowe studia nie są konieczne, niezbędna jest natomiast ciekawość ludzi i zjawisk zachodzących w...

  • TEST z antyku i „Biblii”

    TEST z antyku i „Biblii”

  • Akademia maturalna 1.

    Akademia maturalna 1.

  • Chcę zostać... dziennikarzem

    Chcę zostać... dziennikarzem

Matura

Lektura z gwiazdką
„Bogurodzica” otwiera listę obowiązkowych lektur. Utwór ten został wskazany jako jedno z nielic...

Więcej

Ludzie i dzieła
Powtórz materiał literacki metodą czterech pytań: kto, co, gdzie, kiedy, o czym – napisał. W Tabel 1...

Więcej

TEST z Młodej Polski
Sprawdż swoja wiedzę z modernizmu i Młodej Polski.


1. Nowy prą...

Więcej

Dziedzictwo epok 1
Tabela 1  Wartości - postawy
Przegląd okresów historycznoliterackich według ich zawartoś...

Więcej

Motyw do prac pisemnych BUNT
Bunt - przeciw wobec zastanego świata, przybierający gwałtowne formy, polegające na dążeniu do rewol...

Więcej

Powtórz bohatera literackiego.
Zestawienie tabelaryczne
Antygona Dane bohatera  Córka Edypa, potomkini obci...

Więcej

Czesław Miłosz - „Campo di Fiori”
„Triumf słów dostojnych” - w taki sposób określił poezję Czesława Miłosza wybitny krytyk literacki J...

Więcej

Czy poradziłbyś sobie z interpretacja wiersza?
Sprawdź, testując poniższe przykłady. Najpierw przeczytaj krótkie fragmenty utworów. I komentar...

Więcej

Motyw do prac pisemnych - WŁADZA
Władza jest hasłem pojemnym, tematy mogą być bardzo rozmaicie formułowane… ale pewne jest, że to zag...

Więcej

Twoja przyszłość

Zawód architekt wnętrz
Jest to specjalista, który zajmuje się aranżacją, wystrojem i wyposażeniem rozmaitych pomies...

Więcej

Chcę projektować i budować
Branża budowlana


W pracowni projektowej... ...


Archite...

Więcej

Chcę pracować przy filmie.
Zawody związane z teatrem i filmem

Pracować przy produkcji filmu, poczuć atmosferę plan...

Więcej

Kierunek studiów - archeologia
Inwestycje w liceum

Jeśli poważnie myślisz o studiowaniu archeologii, zacznij inw...

Więcej

Inwestycje

Myślę o pracy w mediach
Wywiad z laureatem Olimpiady Medialnej
IV edycja Olimpiady Medialnej ruszyła pełną parą....

Więcej

Zapiski erudyty
 Filozofia  1. Jak powstał świat?
Pomysły na „początek” istnienia


Tales z Miletu: Początkiem wszechrzeczy...

Więcej

Galeria
Rembrandt van Rijn
„Lekcja anatomii doktora Tulpa"
Jeśli sądzisz, że makabryczny pomysł...

Więcej

Czym jest poezja?
Spotkanie 1.
Zacznijmy od ustalenia: czym jest poezja i czego w niej...

Więcej

11. Analiza zdania pojedynczego:

Analiza zdania pojedynczego:



Analiza (rozbiór) zdania polega na określeniu wszystkich jego części, czyli:

  • • części zdania (wykonujemy tzw. rozbiór logiczny),
  • • części mowy (wykonujemy tzw. rozbiór gramatyczny).

Kolejność czynności

  1. Na początku należy w zdaniu znaleźć podmiot i orzeczenie (zazwyczaj jedną linią zaznaczamy podmiot, dwoma – orzeczenie).
  2. W następnej kolejność wyodrębniamy:
    • wyrazy, które wchodzą w skład grupy podmiotu (będzie to podmiot z przydawkami),
    • wyrazy wchodzące w skład grupy orzeczenia (tworzy ją orzeczenie wraz z określeniami).
  3. Następnie należy narysować pomocniczy wykres zdania, który pomoże określić poszczególne części zdania.
  4. Nazwać części mowy i części zdania.
  5. Wypisać i nazwać związki wyrazowe.

 

Mały Janek   bardzo lubi niebezpieczne przygody.

grupa podmiotu                               grupa orzeczenia
– podmiot i jego określenia                – orzeczenie i jego określenia


Części zdania:

  • Mały – przydawka
  • Janek  - podmiot gramatyczny 
  • bardzo – okolicznik sposobu
  • lubi – orzeczenie czasownikowe
  • niebezpieczne – przydawka
  • przygody – dopełnienie bliższe

Części mowy:                                      

  • Małyprzymiotnik
  • Janek  - rzeczownik
  • bardzo – przysłówek
  • lubi – czasownik
  • niebezpieczne – przymiotnik
  • przygody – rzeczownik

Związki wyrazów:

  • związek główny
    – Janek lubi – związek zgody
  • • związki poboczne:
    mały Janek – związek zgody
    bardzo lubi – związek przynależności
    – lubi przygody – związek rządu
    niebezpieczne przygody – związek zgody

Uwaga:

  • Zawsze rysuj wykres (dzięki niemu wszystko będzie przejrzyste i nie zgubisz żadnej części zdania).
  • Zacznij od określenia w zdaniu najważniejszych części – podmiotu i orzeczenia. Dopiero później szukaj ich określeń, czyli wyrazów, które tworzą grupę podmiotu i grupę orzeczenia.
  • Zwracaj szczególną uwagę na pytania, które zadajesz do poszczególnych części zdania. Pamiętaj, że to właśnie od rodzaju pytania zwykle zależy, czy wyraz staje się okolicznikiem, dopełnieniem czy przydawką (to jest ważne np. podczas rozróżniania dopełnień i podmiotów, bowiem pytamy tu co? kto? lub np. co? kogo?).
  • Warto natomiast (a nawet trzeba!) wypisywać wszystkie związki wyrazowe (zgody, rządu i przynależności).
  • Na koniec podaj, które wyrazy określenia należą do grupy orzeczenia, a które do grupy podmiotu. Najwygodniej będzie Ci, jeśli oddzielisz je na wykresie.

Pamiętaj!

  • Podmiot wskazuje na wykonawcę czynności – zapytasz o niego kto? co?
  • Orzeczenie wyraża czynność lub stan podmiotu – zapytasz o nie co robi? co się z nim dzieje?
  • Dopełnienie dopełnia informacje zawarte w orzeczeniu – jest więc określeniem czasownika.
    Odpowiada na wszystkie pytania przypadków (oprócz mianownika i wołacza).
  • Okolicznik należy do grupy orzeczenia i najczęściej określa czasownik.
    W zależności od rodzaju okolicznika ta część zdania odpowiada na pytania:
    gdzie? skąd? kiedy? dokąd? jak długo? dlaczego?
    po co? jak? pomimo czego? pod jakim warunkiem?
  • Przydawka zawsze określa rzeczownik i odpowiada na pytania jaki? który? czyj?