Łap marzenia

Łap marzenia

Marzyć trzeba umieć. Inaczej marzenia staną się czczym fantazjowaniem. Jak to zrobić? Po prostu wyjdź marzeniom na spotkanie! Marzenia i pomysły...

Zapracuj na dobrą przyszłość

Zapracuj na dobrą przyszłość

To, kim jesteś teraz zawdzięczasz swoim własnym wyborom, których dokonałeś tydzień, rok czy dziesięć lat temu. Dlatego pamiętaj: cokolwiek robisz,...

  • Łap marzenia

    Łap marzenia

  • Zapracuj na dobrą przyszłość

    Zapracuj na dobrą przyszłość

Szkoły wyższe

Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie
 Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie

 
...
Akdemia Morska w Szczecinie
Uczelnia kształci wysoko wykwalifikowanych nawigatorów i mechaników dla potrzeb współczesnej floty t...

Matura

Stylizacja językowa
Co to jest stylizacja językowa


Stylizacja językowa polega na...
ANGIELSKI Giving opinion about a film
 During the matura exam the writing task may include writing a film review. At the oral ex...
Akademia maturalna cz. 9 CO TO SĄ...
CO TO SĄ „ INNE TEKSTY KULTURY” i  „WŁASNE DOŚWIADCZENIA KOMUNIKACYJNE” W  ZADANIACH JĘZYK...
Akademia maturalna cz. 8 ZADANIA JĘZYKOWE Z...
ZADANIA JĘZYKOWE Z TEKSTEM LITERACKIM
 
Kolejną część Akademii Maturalnej chciała...
„Pan Tadeusz” - Adam Mickiewicz
Geneza
Genezę powstania poematu wyjaśnia Mickiewicz w Epilogu do Pana Tadeusza. W a...
Akademia maturalna cz. 7 ZADANIA JĘZYKOWE NA MATURZE...
ZADANIA JĘZYKOWE NA MATURZE
O ile na tzw. starej maturze można było wybrać lub też nie wybier...
POZYTYWIZM - TABELA
POZYTYWIZM 1864-1890  1864 – klęska powstania styczniowego, pożegnanie ideałów...
„Ludzie bezdomni” - Stefan Żeromski
Żeromski bynajmniej nie zamierzał stworzyć nieskazitelnej, czystej postaci owładniętej jedynie myślą...
TEST z Szekspira z komentarzem
 1. Williama Szekspira nazywa się również mistrzem za Stratfordu, gdyż:
a. pochodził z m...
Dziedzictwo epok - Tabela 5 ROZUM- WIEDZA...
 Tabela 5.  Rozum - wiedza

Przegląd okresów historycznoliterackich według ich...
Dziedzictwo epok - Tabela 4 BÓG - RELIGIA...
 Tabela 4.  Bóg - religia

Przegląd okresów historycznoliterackich według ich ...
Dziedzictwo epok - Tabela 3 TYP- IDEAŁ
Tabela 3  Typ - ideał

Przegląd okresów historycznoliterackich według ich zawartośc...

Studia

Nawigacja
To kierunek dla tych wszystkich, którzy kochają przygody i chcieliby swoją przyszłość zawodową związ...
Logistyka
Logistyka to kierunek, który kształci specjalistów od planowania, organizowania oraz reali...
Turystyka i rekreacja
Praca w najdalszych zakątkach globu, zwiedzanie i poznawanie go „od środka”, życie co k...
Konserwacja i restauracja dzieł sztuki
Studiując tan kierunek masz możliwość zdobycia pasjonującego i bardzo cenionego w kraju i za...
Automatyka i robotyka
To kierunek idealny dla pasjonatów i wirtuozów matematyczno-fizycznych, tych wszystkich, których int...
Mechatronika
 Mechatronika to studia interdyscyplinarne łączące takie dyscypliny jak mechanika, automatyka i...
Etnografia
Charakterystyka zawodu
Jako etnograf będziesz analizował oraz dokumentował obyczaje...
Budownictwo
Chcesz budować mosty, lotniska, domy? Jesteś dobry z matematyki i fizyki, potraf...
Historia
Predyspozycje
To studia dla pasjonatów. Nie przebrnie przez nie człowiek, który nie...
Filmoznawstwo
Studiuj filmoznawstwo jeśli chcesz

 zdobyć solidną wiedzę z kultury, ze ...
Oceanografia
Oceanografię można studiować tylko w Instytucie Oceanografii w Gdyni i na Uniwersytacie Sz...
Kulturoznawstwo (Wiedza o kulturze)
Kulturoznawstwo jest kierunkiem humanistycznym koncentrującym się na poznawaniu kultury i ...

Twoja przyszłość

Chcę pracować w branży IT
Dziś najszybciej rozwijającą się gałęzią polskiej gospodarki jest sektor IT. Biznes komputerowy to n...
Logistyk
Kim jest logistyk?
Zajmuje się magazynem, dba o odpowiednie przechowywanie i magazynowanie ...
Doradca inwestycyjny
Pracę doradcy inwestycyjnego można określić jednym zdaniem – chodzi o to, by w minimalnym czasie s...
Prawnik
Zawód prawnika to nie tylko uznanie społeczne i wysokie zarobki, ale przede wszystkim ogromna odpo...
Chcę zostać... inżynierem robotyki i automatyki
 W dzisiejszym świecie roboty i automatyka odgrywają ogromną rolę. Automatycznie działają syste...
Chcę zostać... reżyserem
Kim jest?
Reżyser pełni funkcję szefa artystycznego, swoje dzieło tworzy rękoma innych ludz...
Chcę zostać... geografem
Kim jest?
Geograf zajmuje się badaniem i opisem zjawisk zachodzących w środowisku geograficzn...
Chcę zostać... budowlańcem
Chcesz budować mosty, lotniska, domy? Jesteś dobry z matematyki i fizyki, potrafisz pracować w z...
Chcę zostać... dziennikarzem (2)
by uprawiać ten zawód, kierunkowe studia nie są konieczne, niezbędna jest natomiast ciekawość ludz...
Socjolog
Socjologia jest nauką o procesach zachodzących w społeczeństwie i o regułach rządzących grupami społ...
Chcę zostać... urzędnikiem państwowym
Do pracy w służbie cywilnej jest wielu chętnych, na każde ogłoszenie o naborze odpowiada wiele świet...
Zawód – scenograf
Kim jest?

Scenograf jest autorem oprawy plastycznej filmu, przedst...

Inwestycje

Twoja wizytówka, czyli sedno Ciebie
Najważniejsze jest to, co jest w Tobie. Musisz więc jak najszybciej dowiedzieć...
8 kroków do pozytywnego myślenia
Szklanka jest do połowy pełna lub do połowy pusta w zależności od...
Odzyskiwanie straconego czasu
Nauka to najbardziej wyczerpująca ze wszystkich prac umysłowych. Potwierdzi to każdy psycholog....
kłopoty z koncentracją
Umiejętność koncentracji ma wymiar czysto finansowy. Właściwe zarządzanie czasem pozwala przyswajać coraz...
Spotkanie z poezją
„Dlaczego klasycy” – Zbigniew Herbert      
 
Zbigniew Herbert          

Dlaczego...
Galeria
„Ukaranie Marsjasza” – Tycjan
Mitologia podaje, że zuchwały sylen – Marsjasz –...
Angielski (2)
Wyrażanie uczuć osobistych

Jak komentować to, co widzisz i co się...
Angielski
Wyrażanie opinii, przekonań i pryzpuszczeń

Jak wyrazić swoje zdanie na...
Jak się uczyć?
Techniki zapamiętywania

Trzeba wiedzieć o tym, że pamięć to proces składający...

„Przedwiośnie” Stefana Żeromskiego

Treść

Powieść przedstawia dzieje młodego chłopaka – Cezarego Baryki.

  • Obserwujemy jego dzieciństwo i młodość w Baku (w Rosji). Tam żył i pracował jego ojciec – Polak – stary Seweryn Baryka, który wyjeżdża potem na wojnę. W Baku – jak w całej Rosji – wybucha rewolucja, która kształtuje psychikę bohatera. W czasie rewolucji umiera matka Cezarego, powraca z wojny ojciec i zabiera chłopca do Polski, snując przed nim idylliczny obraz szklanych domów w ojczyźnie. Po drodze stary Baryka umiera.

  • Cezary bierze udział w polsko-radzieckiej wojnie 1920 r., potem z towarzyszem broni Hipolitem Wielosławskim wyrusza do jego rodzinnego majątku – Nawłoci. Lecz etap Nawłoć nie kończy się szczęśliwie. Zaplątany w intrygi miłosne, bezwiednie powoduje śmierć Karoliny, wdaje się też w romans z obdarzoną temperamentem Laurą.

  • Trzeci etap życia Baryki – już w Warszawie – ma wybitnie polityczne akcenty. Gajowiec – stary przyjaciel matki i propagator programu spokojnych reform i spółdzielczoś­ci, „walczy o duszę” Cezarego z Lulkiem – zażartym komunistą. W końcówce powieści Cezary bierze udział w demonstracji komunistycznej na Belweder – nie znaczy to jednak, że obrał drogę Lulka.

W osobie Cezarego Baryki przedstawia Żeromski rozterki młodego człowieka dwudziestolecia międzywojennego, takiego, który zachłysnął się wolnością kraju, lecz jest rozczarowany kształtem nowej, niepodległej ojczyzny. Przedwioś­nie to powieść polityczna – próba ustosunkowania się pisarza do aktualnych spraw kraju, przedstawia istniejącą sytuację, krytykuje i szuka dróg reformy.



Temat rewolucji w powieści


Rewolucja to wizja śmierci, głodu, nędzy i choroby, jaką roztacza autor, opisując rewolucyjne Baku. To obraz zwłok młodej dziewczyny, to przesiedlenia i kradzieże. Trudno zatem powiedzieć, by Żeromski zjawisko rewolucji pochwalał. Z drugiej strony wyczuwa się w partiach powieści dotyczących rewolucji pewnego rodzaju przejęcie jej wielkością i siłą, szacunek do burzącego stare struktury zrywu ludzi. Po prostu pewien margines interpretacji pozostawia pisarz czytelnikowi, a obiektywizm w sprawie ocen rewolucji uzyskuje w ten sposób, że zestawia w dyskusji głos Cezarego i jego matki – dwa odmienne sposoby argumentacji.

  • Młody chłopak głosi ideę rewolucji, praw biedoty do walki o nową rzeczywistość, konieczność sprawiedliwego podziału dóbr.

  • Matka Cezarego, będąc przeciwna rewolucyjnej rzezi, wykazuje, że nie można zbudować nic nowego na cudzej krzywdzie i mordując, że święte jest prawo własności i poczucie bezpieczeństwa.

Odbiorca może wyrobić sobie własny pogląd – lecz wyczuwa także grozę i zło zabijania, ostrzeżenie, które jest przesłaniem Przedwiośnia.



Trzy programy zaprezentowane w powieści

  • Wizja szklanych domów.

    Tę idealistyczną koncepcję głosił ojciec Cezarego – stary Baryka. Opowiadał o Polsce jako o krainie dobrobytu, w której robotnicy mieszkają w estetycznych, higienicznych, ciepłych – szklanych domach. Przed laty student medycyny z rodziny Baryków nagle porzucił studia i wyjechał nad Bałtyk, gdzie zbudował szklaną hutę. Była to pierwsza budowla nowej cywilizacji. Po niej zbudowano kolejne nowoczesne obiekty. Inżynier Baryka swoją pracą ułatwił też życie rolnikom – wymyślił urządzenie, dzięki któremu narzędzia rolnicze napędzane były energią elektryczną.

    Tę szklaną arkadię zamieścił Żeromski w powieści nie bez przyczyny.
    • Poprzez kontrast – zderzenie rzeczywistości z tak idealistyczną wizją budzi rozgoryczenie.

    • Poza tym epizod szklanych domów jest krytyką odwiecznych romantycznych złudzeń i wiary w fantazje – piękne, lecz nierealne.

    • Opowieść o szklanych domach nie mogła być prawdziwa. Stanowiła symbol tęsknoty za ładem w Polsce, za nowoczesnym krajem, którego mieszkańcy mogliby żyć w szczęściu i dostatku.

    • Dla Cezarego rozczarowanego obrazem brudnej i zacofanej Polski szklane domy symbolizowały… stracone złudzenia.


  • Koncepcja Gajowca – tzw. gajowszczyzna.

    Ten sposób myślenia był dosyć rozpowszechniony w Polsce międzywojennej. Gajowiec – dawny adorator matki Cezarego, a teraz jego opiekun – wyznaje ideę „Polski złożonej z trzech połówek”.

    • Wierzy w systematyczne reformy ekonomiczne, w powolne wychodzenie z zaborczych zaszłoś­ci, w konieczność wzmocnienia pieniądza i włożenia w reformę ojczyzny ogromu pracy.

    • Dopełnia całości tej koncepcji pogląd o sile modlitwy i opiece Boskiej nad Polską. Wydaje się, że jest to koncepcja najbliższa autorowi. Wprawdzie pisarz ukazuje jej ułomności, lecz na tle innych głosów w tej sprawie jest to najbardziej konkretny program.


  • Komunistyczna koncepcja Lulka.

    Jest to postawa niepopularna w okresie międzywojennym, gdyż za wzór stawiała rewolucję rosyjską i głosiła jedność klas – jako wartość wyższą niż odrębność narodowa.

    • Wśród argumentów „za” stawia Żeromski krytyczną sytuację robotników i biedoty, stan ekonomiczny i zdrowotny tych ludzi, wizję więzień przepełnionych „przestępcami politycznymi”, czyli komunistami.

    • Lecz natychmiast przedstawia kontrargumenty: wizję władzy w rękach klasy robotniczej jako wizję władzy w rękach ludzi, którzy jej nie uniosą – chorych i ciemnych, ironicznie określa wizję rewolucji jako „raju na wzór Baku”, Polskę widzi jako ideał, rząd i prawo jako rzetelne wartości.

    • Postać Lulka aktywisty jest wyraźnie antypatyczna, a końcowa scena, w której Cezary Baryka kroczy wśród demonstrantów – obok Lulka – nie jest jednoznaczną deklaracją. Baryka idzie wśród robotników – ale oddzielnie, sam. Tak jakby uznawał ich racje, lecz nie podpisywał się pod całością koncepcji.



Judym i Baryka – dwaj ważni bohaterowie Żeromskiego

Tomasz Judym

  • Pochodzenie społeczne.
    Syn szewca pijaka. Życie w biedzie, przed nim trudna droga do osiągnięcia czegokolwiek.

  • Wykształcenie.
    Nauka i życie u despotycznej ciotki, studia medyczne okupione wieloma wyrzeczeniami, praktyki w Paryżu.

  • Ideały.
    Marzenie o poprawie życia najuboższych – za darmo leczy biednych, walczy o poprawę warunków bezpieczeństwa i higieny pracy robotników, chce, aby nie zanieczyszczano rzeki koło sanatorium w Cisach, z której wieśniacy piją wodę, pracuje wśród górników w Zagłębiu. Jest niepoprawnym społecznikiem, który wyrzeka się szczęścia osobistego.

  • Cechy charakteru.
    Chory na uczciwość, prawdomówny, szlachetny, sumienny, prostolinijny, odpowiedzialny, dumny, nieprzekupny, wierny ideałom – nie zachodzi w nim przemiana. Jest nastawiony na dobro innych od początku do końca powieści.

  • Miłość.
    Kocha Joasię, ale rezygnuje z miłości do niej, nie wiąże się z nią z obawy, iż dobro społeczne wyklucza się ze sprawami osobistymi.

  • Człowiek epoki?
    Tak, ale minionej. Choć zrodzony w dekadenckiej epoce bierności, jest społecznym aktywistą. Stara się wcielić w życie teorie wygłaszane przez pozytywistów: pracy u podstaw i pracy organicznej.


Cezary Baryka

  • Pochodzenie społeczne
    Pochodził z rodziny szlachecko-inteligenckiej. Wychowywał się w Rosji, w dostatku i bezstresowo. Życie czternastolatka zmieniła wojna, na którą wyjechał jego ojciec. Cezary cieszył się ze swobody do momentu rewolucji w Baku, która stopniowo zupełnie odmieniła jego życie.

  • Wykształcenie
    Rodzice opłacali prywatne korepetycje, ale Cezary nie przykładał się do nauki. Gdy przyjechał do Polski, podjął studia medyczne.

  • Ideały
    Chyba największym marzeniem Baryki jest odnalezienie swojego miejsca w świecie. Początkowo łatwo zaraża się różnymi ideami (rewolucja, szklane domy), ale za każdym razem dochodzi do wniosku, że jego wyobrażenia niewiele mają wspólnego z rzeczywistością. Jest niezdecydowany, nie wie, jaką drogę powinien wybrać.

  • Cechy charakteru
    Przechodzi przemianę, rozwija się wraz z postępem akcji – z niedojrzałego, rozpieszczonego młokosa staje się odpowiedzialnym, choć zrezygnowanym człowiekiem, niewierzącym w świet­laną przyszłość wolnej ojczyzny.

  • Miłość
    W Nawłoci – dworku przyjaciela z wojska – flirtuje z trzema kobietami. Z żadną z nich nie wiąże się na stałe, a Karolina przez niego umiera.

  • Człowiek epoki?
    Zdecydowanie tak. Baryka reprezentuje młodzież dwudziestolecia międzywojennego – zagubioną w chaosie zmian i rozczarowaną nieporządkiem w odradzającym się państwie polskim.
 

 










 

Tytuł powieści – znaczenia

Przedwiośnie – szara pora roku, ale niesie nadzieje. Żeromski wśród partii opisowych powieści zamieścił także opis przedwiośnia – szarości i nędzy tej pory roku, która skupia zimowe pozostałości, jest chłodna i brzydka, lecz zapowiada wiosnę – najpiękniejszą i najbardziej żywotną z pór roku.

Słowo to w tytule jest symbolem,
ma ukrytą wartość znaczeniową. Pisarz ogląda sytuację wyzwolonej ojczyzny i jest rozczarowany jej nieprawidłowościami, krytykuje zaobserwowane wady.

Lecz Polska właśnie otrząsnęła śnieg zimy zaborów. Jest brzydka, zimna, nieuporządkowana – to pesymistyczny wymiar symbolu. Lecz jest to przedwiośnie – a zatem niesie nadzieję na rozkwit, reformę i poprawę – w tej mierze można mówić o optymistycznej wymowie tytułu powieści.