Łap marzenia

Łap marzenia

Marzyć trzeba umieć. Inaczej marzenia staną się czczym fantazjowaniem. Jak to zrobić? Po prostu wyjdź marzeniom na spotkanie! Marzenia i pomysły...

Bednarska - nowy pomysł na szkołę średnią

Bednarska - nowy pomysł na szkołę średnią

We wrześniu 2015 roku zaczyna działalność Bednarska Szkoła Realna - 4-letnia szkoła średnia proponująca oryginalny system kształcenia, zaaprobowany...

Zapracuj na dobrą przyszłość

Zapracuj na dobrą przyszłość

To, kim jesteś teraz zawdzięczasz swoim własnym wyborom, których dokonałeś tydzień, rok czy dziesięć lat temu. Dlatego pamiętaj: cokolwiek robisz,...

  • Łap marzenia

    Łap marzenia

  • Bednarska - nowy pomysł na szkołę średnią

    Bednarska - nowy pomysł na szkołę średnią

  • Zapracuj na dobrą przyszłość

    Zapracuj na dobrą przyszłość

Szkoły wyższe

Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie
 Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie

 
...
Akdemia Morska w Szczecinie
Uczelnia kształci wysoko wykwalifikowanych nawigatorów i mechaników dla potrzeb współczesnej floty t...

Matura

Stylizacja językowa
Co to jest stylizacja językowa


Stylizacja językowa polega na...
ANGIELSKI Giving opinion about a film
 During the matura exam the writing task may include writing a film review. At the oral ex...
Akademia maturalna cz. 9 CO TO SĄ...
CO TO SĄ „ INNE TEKSTY KULTURY” i  „WŁASNE DOŚWIADCZENIA KOMUNIKACYJNE” W  ZADANIACH JĘZYK...
Akademia maturalna cz. 8 ZADANIA JĘZYKOWE Z...
ZADANIA JĘZYKOWE Z TEKSTEM LITERACKIM
 
Kolejną część Akademii Maturalnej chciała...
„Pan Tadeusz” - Adam Mickiewicz
Geneza
Genezę powstania poematu wyjaśnia Mickiewicz w Epilogu do Pana Tadeusza. W a...
Akademia maturalna cz. 7 ZADANIA JĘZYKOWE NA MATURZE...
ZADANIA JĘZYKOWE NA MATURZE
O ile na tzw. starej maturze można było wybrać lub też nie wybier...
POZYTYWIZM - TABELA
POZYTYWIZM 1864-1890  1864 – klęska powstania styczniowego, pożegnanie ideałów...
„Ludzie bezdomni” - Stefan Żeromski
Żeromski bynajmniej nie zamierzał stworzyć nieskazitelnej, czystej postaci owładniętej jedynie myślą...
TEST z Szekspira z komentarzem
 1. Williama Szekspira nazywa się również mistrzem za Stratfordu, gdyż:
a. pochodził z m...
Dziedzictwo epok - Tabela 5 ROZUM- WIEDZA...
 Tabela 5.  Rozum - wiedza

Przegląd okresów historycznoliterackich według ich...
Dziedzictwo epok - Tabela 4 BÓG - RELIGIA...
 Tabela 4.  Bóg - religia

Przegląd okresów historycznoliterackich według ich ...
Dziedzictwo epok - Tabela 3 TYP- IDEAŁ
Tabela 3  Typ - ideał

Przegląd okresów historycznoliterackich według ich zawartośc...

Studia

Nawigacja
To kierunek dla tych wszystkich, którzy kochają przygody i chcieliby swoją przyszłość zawodową związ...
Logistyka
Logistyka to kierunek, który kształci specjalistów od planowania, organizowania oraz reali...
Turystyka i rekreacja
Praca w najdalszych zakątkach globu, zwiedzanie i poznawanie go „od środka”, życie co k...
Konserwacja i restauracja dzieł sztuki
Studiując tan kierunek masz możliwość zdobycia pasjonującego i bardzo cenionego w kraju i za...
Automatyka i robotyka
To kierunek idealny dla pasjonatów i wirtuozów matematyczno-fizycznych, tych wszystkich, których int...
Mechatronika
 Mechatronika to studia interdyscyplinarne łączące takie dyscypliny jak mechanika, automatyka i...
Etnografia
Charakterystyka zawodu
Jako etnograf będziesz analizował oraz dokumentował obyczaje...
Budownictwo
Chcesz budować mosty, lotniska, domy? Jesteś dobry z matematyki i fizyki, potraf...
Historia
Predyspozycje
To studia dla pasjonatów. Nie przebrnie przez nie człowiek, który nie...
Filmoznawstwo
Studiuj filmoznawstwo jeśli chcesz

 zdobyć solidną wiedzę z kultury, ze ...
Oceanografia
Oceanografię można studiować tylko w Instytucie Oceanografii w Gdyni i na Uniwersytacie Sz...
Kulturoznawstwo (Wiedza o kulturze)
Kulturoznawstwo jest kierunkiem humanistycznym koncentrującym się na poznawaniu kultury i ...

Twoja przyszłość

Chcę pracować w branży IT
Dziś najszybciej rozwijającą się gałęzią polskiej gospodarki jest sektor IT. Biznes komputerowy to n...
Logistyk
Kim jest logistyk?
Zajmuje się magazynem, dba o odpowiednie przechowywanie i magazynowanie ...
Doradca inwestycyjny
Pracę doradcy inwestycyjnego można określić jednym zdaniem – chodzi o to, by w minimalnym czasie s...
Prawnik
Zawód prawnika to nie tylko uznanie społeczne i wysokie zarobki, ale przede wszystkim ogromna odpo...
Chcę zostać... inżynierem robotyki i automatyki
 W dzisiejszym świecie roboty i automatyka odgrywają ogromną rolę. Automatycznie działają syste...
Chcę zostać... reżyserem
Kim jest?
Reżyser pełni funkcję szefa artystycznego, swoje dzieło tworzy rękoma innych ludz...
Chcę zostać... geografem
Kim jest?
Geograf zajmuje się badaniem i opisem zjawisk zachodzących w środowisku geograficzn...
Chcę zostać... budowlańcem
Chcesz budować mosty, lotniska, domy? Jesteś dobry z matematyki i fizyki, potrafisz pracować w z...
Chcę zostać... dziennikarzem (2)
by uprawiać ten zawód, kierunkowe studia nie są konieczne, niezbędna jest natomiast ciekawość ludz...
Socjolog
Socjologia jest nauką o procesach zachodzących w społeczeństwie i o regułach rządzących grupami społ...
Chcę zostać... urzędnikiem państwowym
Do pracy w służbie cywilnej jest wielu chętnych, na każde ogłoszenie o naborze odpowiada wiele świet...
Zawód – scenograf
Kim jest?

Scenograf jest autorem oprawy plastycznej filmu, przedst...

Inwestycje

Twoja wizytówka, czyli sedno Ciebie
Najważniejsze jest to, co jest w Tobie. Musisz więc jak najszybciej dowiedzieć...
8 kroków do pozytywnego myślenia
Szklanka jest do połowy pełna lub do połowy pusta w zależności od...
Odzyskiwanie straconego czasu
Nauka to najbardziej wyczerpująca ze wszystkich prac umysłowych. Potwierdzi to każdy psycholog....
kłopoty z koncentracją
Umiejętność koncentracji ma wymiar czysto finansowy. Właściwe zarządzanie czasem pozwala przyswajać coraz...
Spotkanie z poezją
„Dlaczego klasycy” – Zbigniew Herbert      
 
Zbigniew Herbert          

Dlaczego...
Galeria
„Ukaranie Marsjasza” – Tycjan
Mitologia podaje, że zuchwały sylen – Marsjasz –...
Angielski (2)
Wyrażanie uczuć osobistych

Jak komentować to, co widzisz i co się...
Angielski
Wyrażanie opinii, przekonań i pryzpuszczeń

Jak wyrazić swoje zdanie na...
Jak się uczyć?
Techniki zapamiętywania

Trzeba wiedzieć o tym, że pamięć to proces składający...

Twórczość Bolesława Leśmiana

Bolesław Leśmian był absolutną indywidualnością epoki, twórcą o oryginalnej filozofii i poetyce. Debiutował w 1912 r. (więc jeszcze w epoce Młodej Polski), lecz cała jego dojrzała twórczość zawiera się w dwudziestoleciu międzywojennym. Mieszkał na prowincji, w Hrubieszowie i nie związał się z żadną z grup poetyckich.

Wśród wierszy Leśmiana wyróżnia się dwa nurty:

  • Utwory opisujące przyrodę, ludzkie przeżycia i uczucia.
  • Wiersze filozoficzne i refleksyjne, przesycone baśniową poetyką.


Tematy i cechy twórczości Leśmiana

  • relacja człowiek – Bóg,
  • zderzenie marzeń z rzeczywis­tością,
  • pochwała aktywności ludzkiej, heroiczny humanizm,
  • śmierć i miłość,
  • fantastyczne pejzaże i postacie (świat wyobraźni),
  • kalectwo, ułomność ludzka – jako istota człowieczeństwa,
  • symbolizm,
  • związki z folklorem (balladowa forma, postacie),
  • powrót do natury i pierwotnej ludowości (pierwsze utwory),
  • motyw nicości i śmierci (późna twórczość),
  • obsesyjne zainteresowanie rozkładem ludzkiego ciała, pośrednimi formami egzystencji,
  • baśniowość,
  • orientalizm (w baśniach),
  • odkrywczość językowa (neologizmy!), np.: błyszczydła, Dusiołek, samo nazwisko poeta sobie „upoetyzował”, gdyż w rzeczywistości nazywał się Lesman,
  •  szczegółowość i konkretność obrazowania,
  •  motywy ludowe, baśniowe, fantastyczne. Leśmian był przeciwnikiem sfery codzienności i szarego człowieka jako tematów poezji.


Koncepcja heroicznego humanizmu

Leśmian zajmuje się często relacją człowiek – Bóg.

  • Poeta postrzega rzeczywistość jako podwójną, złożoną z dwóch sfer: realnej, materialnej – czyli człowieczej, oraz wiecznej, duchowej – czyli boskiej.

  • Człowiek i Bóg stoją na zupełnie przeciwnych biegunach. Człowiek jest tak zanurzony w kręgu swoich ziemskich spraw, że nie może i nie chce z nich się wydobyć. Widząc kondycję człowieka, pyta Leśmian o sens i o absurd ludzkiego losu.

  • Człowiek – bohater Leśmianowskiej poezji rzuca Bogu wyzwanie, chce udowodnić swoją odrębność, inność wobec Boga – swoją ludzkość. Dlatego poeta eksponuje ułomność, słabość i kalectwo człowieka – to „emblematy”, które są czysto ludzkie, kalectwo bowiem nie może być przymiotem Boga.
  • Heroiczny humanizm w poezji Leśmiana polega na bohaterstwie istnienia, poczuciu godności i odrębności człowieka. Z faktu, że człowiek jest świadom swojej śmiertelności i podejmuje trud życia – wynika jego siła i duma.


Leśmianowskie przestrzenie

  • Pejzaże – przepełnione bujną przyrodą są podobne do świata rzeczywistego, lecz poeta przygląda się mu niby przez lupę, eksponuje szczegół: rdzawy liść, owoc malin, rozmaite żuki i świerszcze (uwielbiał owady), źdźbło trawy, kroplę rosy.

  • Przestrzenie też bywają rodem ze snu lub z baśni – te światy są równoprawne z rzeczywistym w poezji Leśmiana. „Bezbyt”, „bezczas”, próżnia – takie przestrzenie także organizują świat poezji Leśmiana, jakby na przekór prawu przemijania i zniewolenia człowieka prawem czasu i przestrzeni. Poza tym „niebyt” i „bezbyt” to doskonałe pole dla wyobraźni poety, który może wykreować w tych miejscach własny świat.


Leśmianowskie postacie

Można je spotkać tylko w krainie tej poezji. Czy to ludzie, czy „ludzieńki”, czy człekopochodne stwory? Kto wie?

  • Pan Błyszczyński – wielki kreator obdarzony błyszczydłami.
  • Dusiołek – stwór, który dręczył człowieka, kłębek lęków, uosobienie zmór.
  • Inni: Znikomek, Srebroń, Śnigrobek, Świdryga, Midryga.


Leśmianowski język

Jest tak oryginalny, że poezja ta staje się nieprzetłumaczalna na języki obce. Głównie dzieje się tak za sprawą licznych neologizmów spokrewnionych z językami słowiańskimi, stworzonymi na podstawie skojarzeń brzmieniowych i znaczeniowych. Za pomocą słowa poeta przemienia świat. Najlepszym przykładem – nazwisko poety. Z twardobrzmiącego Lesmana przeistoczył się w Leśmiana, a tym samym upodobnił nieco do postaci ze swojej poezji.


Przegląd wybranych wierszy Leśmiana

  • Urszula Kochanowska, córka renesansowego wieszcza poprosiła Boga, by stworzył jej w niebie dom z Czarnolasu. Bóg życzenie spełnił, lecz Urszulka doznała rozczarowania, oczekiwała bowiem rodziców – i to spotkanie byłoby większym szczęściem. Bo kochamy „po ludzku” i nasze ziemskie szczęście jest nam najbliższe, bo to „boskie” jest dalekie i nieznane.

  • Dusiołek natomiast powołuje do życia fantastyczną istotę – bowiem Dusiołek to uosobienie zmory sennej, lęków i obaw, które opadają człowieka. Oto chłop Bajdała przysnął sobie pod drzewkiem i napadł go Dusiołek, i tak dusił, aż „coś warkło” w chłopie! Po przebudzeniu naiwny Bajdała na wzór Mickiewiczowskiego Konrada z Wielkiej Improwizacji i Kasprowicza, twórcy Hymnów, występuje do Boga z pretensjami: dlaczego stworzyłeś Dusiołka? Kłótnia z Bogiem brzmi tu humorystycznie, lecz ma głębszy sens: to Bóg staje się odpowiedzialny za zło i ciężar psychiczny człowieka, bo je stworzył – „potworzył” – mówi Bajdała.

  • Pan Błyszczyński to wiersz neologizmów. Są tu np. „błyszczydła oczu” – kolejnej fantastycznej postaci Leśmiana – pana Błyszczyńskiego. Osobnik ten obdarzony jest mocą twórczą, zdolną zadziwić samego Boga. Oto kreuje „na wymroczu” własny świat widm „między mgłą a niebem”, który Bóg zakłóca szumem „wbrew jaworom”. Jest tu zatem rywalizacja o panowanie w świecie, lecz także o prawo człowieka do budowania światów i do siły twórczej, która tkwi w ludzkiej fantazji.

  • W malinowym chruśniaku to najsłynniejszy erotyk Leśmiana. Kochankowie widzą świat z innej perspektywy – „zapodziani po głowy przed ciekawych wzrokiem”, nie umkną bliskości liści malinowego chruśniaku, hałasu uczynionego przez bąka, rdzawych ­guzów na liściu i pajęczyn zawieszonych w gałęziach. Mistrzowskie jest przejście od zbierania malin do zmysłowego wymiaru spotkania. Siła ekspresji i erotycznego napięcia skontrastowana z nieruchomym skupieniem przyrody sprawia, że wiersz jest niezwykle piękny.

  • Dziewczyna Leśmiana to ballada bardzo wymowna i bogata w treści filozoficzne. Jest typową balladą – z fabułą o rodowodzie ludowo-baśniowym, z refrenami i paralelizmami składniowymi. Treść to historia dwunastu braci, którzy usłyszeli zza muru głos wołającej dziewczyny i rozpoczęli dzieło burzenia przeszkody – lecz zginęli. Ich cienie podjęły dzieło – uderzały w mur, lecz zginęły. Wówczas same młoty podjęły trud i w końcu mur runął. Lecz okazało się, że za murem nie ma nic – ani głosu, ani dziewczyny – nic, próżnia. I pytanie poety: „A ty z tej próżni czemu drwisz, jeśli ta próżnia nie drwi z ciebie?”. Jest to obraz wiecznego, ludzkiego dążenia do ideału, wiecznego wysiłku i trudu pracy ludzkiej. Finał – zapłata za tę pracę – może sugerować dwie interpretacje. Pierwsza jest pesymistyczna: dzieje braci to metafora ludzkiego życia, pełnego absurdalnego trudu, dążeń i pragnień, które niczemu nie służą, bo osiągnąć można tylko próżnię. Lecz możemy przyjąć interpretację optymistyczną: aktywność i dążenie braci było walką ze światem, samo działanie – nie jego cel – nadaje sens ludzkiemu życiu, człowiek nie jest biernym świadkiem. Braci jest dwunastu – więc jest to bunt solidarny. „Trudy” zostały „godnie spełnione”, a „próżnia nie drwi z ciebie”.

Najważniejsze dzieła Leśmiana

zbiory poetyckie

Sad rozstajny, 1912
Łąka, 1920
Napój cienisty, 1936
Dziejba leśna, 1938

proza baśniowa
Klechdy sezamowe, 1913
Przygody Sindbada Żeglarza, 1913