TEST z antyku i „Biblii”

TEST z antyku i „Biblii”

Sprawdź swoją wiedzę z anyku i Biblii. 1. Zenon z Kition był twórcą: a) filozofii epikurejskiej, b) filozofii stoickiej,...

Akademia maturalna 1.

Akademia maturalna 1.

Nowa formuła egzaminu maturalnego z języka polskiego to wyzwanie dla wszystkich: i dla uczniów, i dla nauczycieli. Chociaż zapowiadana od trzech...

Chcę zostać... dziennikarzem

Chcę zostać... dziennikarzem

Aby uprawiać ten zawód, kierunkowe studia nie są konieczne, niezbędna jest natomiast ciekawość ludzi i zjawisk zachodzących w...

  • TEST z antyku i „Biblii”

    TEST z antyku i „Biblii”

  • Akademia maturalna 1.

    Akademia maturalna 1.

  • Chcę zostać... dziennikarzem

    Chcę zostać... dziennikarzem

Matura

Lektura z gwiazdką
„Bogurodzica” otwiera listę obowiązkowych lektur. Utwór ten został wskazany jako jedno z nielic...

Więcej

Ludzie i dzieła
Powtórz materiał literacki metodą czterech pytań: kto, co, gdzie, kiedy, o czym – napisał. W Tabel 1...

Więcej

TEST z Młodej Polski
Sprawdż swoja wiedzę z modernizmu i Młodej Polski.


1. Nowy prą...

Więcej

Dziedzictwo epok 1
Tabela 1  Wartości - postawy
Przegląd okresów historycznoliterackich według ich zawartoś...

Więcej

Motyw do prac pisemnych BUNT
Bunt - przeciw wobec zastanego świata, przybierający gwałtowne formy, polegające na dążeniu do rewol...

Więcej

Powtórz bohatera literackiego.
Zestawienie tabelaryczne
Antygona Dane bohatera  Córka Edypa, potomkini obci...

Więcej

Czesław Miłosz - „Campo di Fiori”
„Triumf słów dostojnych” - w taki sposób określił poezję Czesława Miłosza wybitny krytyk literacki J...

Więcej

Czy poradziłbyś sobie z interpretacja wiersza?
Sprawdź, testując poniższe przykłady. Najpierw przeczytaj krótkie fragmenty utworów. I komentar...

Więcej

Motyw do prac pisemnych - WŁADZA
Władza jest hasłem pojemnym, tematy mogą być bardzo rozmaicie formułowane… ale pewne jest, że to zag...

Więcej

Twoja przyszłość

Zawód architekt wnętrz
Jest to specjalista, który zajmuje się aranżacją, wystrojem i wyposażeniem rozmaitych pomies...

Więcej

Chcę projektować i budować
Branża budowlana


W pracowni projektowej... ...


Archite...

Więcej

Chcę pracować przy filmie.
Zawody związane z teatrem i filmem

Pracować przy produkcji filmu, poczuć atmosferę plan...

Więcej

Kierunek studiów - archeologia
Inwestycje w liceum

Jeśli poważnie myślisz o studiowaniu archeologii, zacznij inw...

Więcej

Inwestycje

Myślę o pracy w mediach
Wywiad z laureatem Olimpiady Medialnej
IV edycja Olimpiady Medialnej ruszyła pełną parą....

Więcej

Zapiski erudyty
 Filozofia  1. Jak powstał świat?
Pomysły na „początek” istnienia


Tales z Miletu: Początkiem wszechrzeczy...

Więcej

Galeria
Rembrandt van Rijn
„Lekcja anatomii doktora Tulpa"
Jeśli sądzisz, że makabryczny pomysł...

Więcej

Czym jest poezja?
Spotkanie 1.
Zacznijmy od ustalenia: czym jest poezja i czego w niej...

Więcej

TEST z romantzymu 3

Romantzym
część I


1. Jakie wydarzenia historyczne miały miejsce w romantyzmie? 

.......................................................................................................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................
..........................................................................................
.......................................................................................................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................
..........................................................................................

2. W jakich wcześniejszych epokach znajdziesz podobieństwa do romantyzmu? Jakie? 

.......................................................................................................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................
..........................................................................................
.......................................................................................................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................
..........................................................................................
 

3. Co oznacza nazwa romantyzm?

................................................................................................................................................................................................................................................................................


4. Wymień przynajmniej dwóch filozofów, których teorie wpłynęły na kształt epoki.


.................................................................................................................................

.................................................................................................................................


5. Przyporządkuj twórców romantyzmu europejskiego ich dziełom:


a. Johan Wolfgang Goethe ................................................................

b. George Byron ...............................................................................
c. Friedrich Schiller ...........................................................................
d. Walter Scott ..................................................................................
e. James Macpherson .......................................................................
f. Victor Hugo ....................................................................................
g. Aleksander Dumas .........................................................................
h. Jean Jacob Rousseau ....................................................................
i. Aleksander Puszkin .........................................................................

1. Eugeniusz Oniegin

2. Nowa Heloiza
3. Trzej Muszkieterowie
4. Nędznicy
5. Pieśni Osjana
6. Waverley
7. Zbójcy
8.Giaur
9. Faust


6. Skąd się wzięła i co oznacza nazwa werteryzm?


Odp. ......................................................
.....................................................................................................................................................................................


7. Jakimi cechami charakteryzuje się powieść poetycka?


..........................................................................................................................................................................................

..........................................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................................


8. Wymień trzech malarzy epoki romantyzmu i po jednym ich dziele.

a) ..........................................................................................................................................................................................
b) ..........................................................................................................................................................................................
c) ..........................................................................................................................................................................................


9. Wymień przynajmniej kilka cech malarstwa romantycznego:

a) ..........................................................................................................................................................................................
b) ..........................................................................................................................................................................................
c) ..........................................................................................................................................................................................
d) ..........................................................................................................................................................................................


10. Jaki był wewnętrzny podział romantyzmu w Polsce i czym taki właśnie podział był spowodowany?

a) ..........................................................................................................................................................................................
b) ..........................................................................................................................................................................................
c) ..........................................................................................................................................................................................


11. Jakie znasz ośrodki życia kulturalnego w Polsce u progu romantyzmu?


a) ..........................................................................................................................................................................................
b) ..........................................................................................................................................................................................
c) ..........................................................................................................................................................................................


12. Który utwór romantyczny może być ilustracją sporu klasyków z romantykami? Dlaczego?


Odp. ......................................................................................................................................................................................


13. Ile i jakie etapy w życiu i twórczości Adama Mickiewicza możesz wyróżnić?

...........................................................................................
......................................................................................................
.................................................................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................................................................
..................................................................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................................................................


14. Czy Oda do młodości jest utworem tylko romantycznym?


...................................................................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................................................................


15. Który z utworów romantycznych nazwałbyś manifestem epoki i dlaczego?


Odp. .............................................................................................................................................................................................


16. Wskaż cechy romantyczne w Sonetach krymskich.

a) ..........................................................................................................................................................................................
b) ..........................................................................................................................................................................................
c) ..........................................................................................................................................................................................
d) ..........................................................................................................................................................................................


17. W jakim celu Mickiewicz napisał Konrada Wallenroda?


...........................................................................................
...........................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................................................................................................


18. Jaką rolę według Mickiewicza spełnia w życiu narodu poezja? Odpowiedz na podstawie Konrada Wallenroda.


......................................................................................................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................................................................................................


19. Jakie klasyczne cechy II części Dziadów możesz wymienić?

a) ..........................................................................................................................................................................................
b) ..........................................................................................................................................................................................
c) ..........................................................................................................................................................................................
d) ..........................................................................................................................................................................................


20. Czym różni się postawa prometejska Konrada od mesjanizmu narodowego?


.....................................................................................................................................................................................
.................................................................
......................................................................................................................................................................................................................................................


Odpowiedzi
 

1.
• 1814-1815 kongres wiedeński

• 1815 Rosja, Austria, Prusy zawierają Święte Przymierze
• 1848 Wiosna Ludów
2. Średniowiecze, barok
• ze średniowiecza – prymat wiary nad wiedzą, ekspresja uczuć w sztuce, miłość, wiara, walka rycerska jako tematy dzieł:
• z baroku – człowiek cierpi i przemija, jest zaledwie kruchą trzciną; dysharmonia, niepokój, tajemniczość w sztuce;
3. Romanus znaczy po łacinie: rzymski. Już w średniowieczu nazwę „romańskie” stosowano do języków ludów żyjących w prowincjach rzymskich. „Romancami” natomiast zwano ich twórczość – niezwykłe legendy. Ponieważ kultura ta fascynowała młodych twórców XIX wieku – nazywano ich romantykami, a całą epokę – romantyzmem.
4.
• Georg Wilhelm Hegel

• Søren Kirkegaard
5. a. 9; b. 8; c. 7; d. 6; e. 5; f. 4; g. 3; h. 2; i. 1
6.
Werteryzm – to pojęcie utworzone od imienia tytułowego bohatera powieści Goethego Cierpienia młodego Wertera. To pewien model zachowań, który tworza  na pewien model zachowań: odczuwanie Weltschmerzu (bólu świata), wybujała uczuciowość, patrzenie na rzeczywistość przez pryzmat poezji i marzeń, wieczne niepogodzenie ze światem i jego konwenansami, a także poczucie wyobcowania.

7. Powieść poetycką charakteryzuje: synkretyzm rodzajowy, inwersja czasowa fabuły, tajemniczość, bohater byroniczny.
8.
Cechy malarstwa romantycznego:

• tematy: natura, nieograniczony żywioł; historyczne, tragizm wydarzeń minionych i współczesnych;
• symbol, sen, obrazy z marzeń;
• wizyjność przedstawień;
• postacie i sceny fantastyczne, metaforyczne, nierealne;
9.
• Eugene Delacroix, Rzeź na wyspie Chios,

• Caspar David Friedriech, Opactwo w dąbrowie;
• Francisco de Goya, Kolos;
10. 
1822-1830 – faza wstępna, krystalizowanie się programu;

1830-1848 – faza dojrzała, szczytowa (od powstania listopadowego do Wiosny Ludów);
1848-1863 – faza schyłkowa, umierają wielcy twórcy (Mickiewicz, Słowacki, Krasiński) klęska powstania styczniowego.
12. Romantyczność Adama Mickiewicza; w balladzie tej występuje mędrzec – przedstawiciel klasyków, i poeta – przedstawiciel romantyków. Wypowiadają oni opinie na temat wydarzeń przedstawionych w balladzie. „Czucie i wiara silniej mówią do mnie niż mędrca szkiełko i oko” to kwintesencja sporu klasyków z romantykami.
11.
• Warszawa – np. Uniwersytet Warszawski,

• Wilno – np. Uniwersytet Wileński,
• Kraków – np. Uniwersytet Jagielloński.
12.
Romantyczność Adama Mickiewicza; w balladzie tej występuje mędrzec – przedstawiciel klasyków, i poeta – przedstawiciel romantyków. Wypowiadają oni opinie na temat wydarzeń przedstawionych w balladzie. „Czucie i wiara silniej mówią do mnie niż mędrca szkiełko i oko” to kwintesencja sporu klasyków z romantykami.

13.
I etap – dzieciństwo i lata szkolne;

II etap – wileńsko-kowieński – powstały Ballady i romanse, Grażyna, Dziadów część II i IV;
III etap – rosyjski – powstały Sonety krymskie Konrad Wallenrod;
IV etap – drezdeński – powstały Śmierć pułkownika, Reduta Ordona, Dziadów część III;
V etap – pobyt w Paryżu – powstały Księgi narodu polskiego i pielgrzymstwa polskiegoPan Tadeusz, Liryki lozańskie, Skład zasad;
14. W Odzie do młodości możemy odnaleźć również cechy klasyczne: gatunek ma rodowód starożytny, nawiązania do mitologii greckiej, ideały wspólnego działania. 
15. Manifestem programu literatury romantycznej jest ballada Adama Mickiewicza Romantyczność. W balladzie tej prezentowany jest romantyczny punkt widzenia na sprawy tego świata, przedstawiony jest spór klasyków i romantyków.
16. Cechy romantyczne w Sonetach krymskich: bohater – samotny podróżnik, orientalizm, zachwyt naturą, tajemniczość, atmosfera grozy lub baśni, wyobraźnia twórcza.
17. Konrada Wallenroda napisał Mickiewicz, aby przekonać Polaków, że powinni walczyć o wolność ojczyzny tak, jak na to pozwalają warunki i sytuacja. Skoro kraj jest w niewoli i nie można walczyć otwarcie, to należy walczyć podstępem.
18. Poezja narodowa uczy miłości ojczyzny, budzi i utrwala w ludziach uczucie patriotyzmu, zachęca do walki, przechowuje i utrwala historię, łączy pokolenia.
19. W Dziadów części II zachowana jest zasada trzech jedności, występuje Chór i Guślarz, grający rolę przewodnika, liczba osób prowadzących dialog jest ograniczona do dwóch, trzech.
20. Podstawową różnicą jest to, że prometeizm dotyczy działań jednostki, a mesjanizm działań całego narodu.


 

 

Część 2

1. Jak Juliusz Słowacki oceniał powstanie listopadowe?

......................................................................................................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................................................................................................


2. Jak rozumiesz prośbę Kordiana skierowaną do Boga:

Boże! Zdejm z mego serca jaskółczy niepokój,
Daj życiu duszę i cel duszy wyprorokuj.

......................................................................................................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................................................................................................


3. Do czego porównuje Polskę Mickiewicz w Grobie Agamemnona?


......................................................................................................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................................................................................................


4. Jakimi cechami charakteryzuje się poemat dygresyjny?

......................................................................................................................................................................................................................................................

......................................................................................................................................................................................................................................................


5. Omów jeden liryk Juliusza Słowackiego.


......................................................................................................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................................................................................................


6. W których utworach Juliusza Słowackiego odnajdziesz podobieństwa do twórczości Szekspira? 


......................................................................................................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................................................................................................
                                                                                             

7. Czym, zdaniem Zygmunta Krasińskiego, jest rewolucja?


......................................................................................................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................................................................................................


8. Czy Hrabia Henryk jest typowym bohaterem romantycznym?


......................................................................................................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................................................................................................


9. Jakich wielkich ludzi przywołuje w swojej poezji Cyprian Kamil Norwid? Dlaczego właśnie tym postaciom poświęcił utwory?


......................................................................................................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................................................................................................


10. Przywołaj przynajmniej trzy utwory, których osią kompozycyjną jest muzyka.


a) ..........................................................................................................................................................................................
b) ..........................................................................................................................................................................................
c) ..........................................................................................................................................................................................


11. Które z podanych cech są najbardziej charakterystyczne dla twórczości Cypriana Kamila Norwida?


• przemilczenia i niedopowiedzenia,

• ironia, parabola, aluzja, kontrast,
• mnogość epitetów i metafor,
• neologizmy,
• obfitość słów,
• oszczędność słów,
• regularne nazwy,
• archaizmy.

Odp. ............................................

 


12. Na jakie nurty podzieliłbyś poezję romantyzmu krajowego?

a) ..........................................................................................................................................................................................
b) ..........................................................................................................................................................................................
c) ..........................................................................................................................................................................................


13. Jaki był stosunek Fredry do ideałów romantycznych?

.....................................................................................................................................................................................
.................................................................
......................................................................................................................................................................................................................................................


14. Na czym polegał „magnetyzm serca”?

......................................................................................................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................................................................................................


15. Wymień trzy charakterystyczne dla romantyzmu gatunki literackie. Jeden scharakteryzuj.

a) ..........................................................................................................................................................................................
b) ..........................................................................................................................................................................................
c) ..........................................................................................................................................................................................


16. W których utworach romantycznych odnajdziesz motywy orientalne?

a) ..........................................................................................................................................................................................
b) ..........................................................................................................................................................................................
c) ..........................................................................................................................................................................................


17. W jakich utworach literackich późniejszych epok odnajdziesz motyw miłości romantycznej? Wymień przynajmniej trzy.


a) ..........................................................................................................................................................................................
b) ..........................................................................................................................................................................................
c) ..........................................................................................................................................................................................


18. Odnajdź nawiązania do Biblii w literaturze romantycznej.


a) ..........................................................................................................................................................................................
b) ..........................................................................................................................................................................................
c) ..........................................................................................................................................................................................


19. Do jakich utworów romantycznych nawiązują poeci w cytowanych utworach?


a.
Skrzepły spiżowym swym bezruchem

Pomnik wyrazić go nie zdoła,
Jak cierpiał, żył w pustkowiu głuchem,
Co milczy: Jedźmy, nikt nie woła!

Odp.
.........................................................................................................................


b.
„Słuchaj, dzieweczko! Ona nie słucha...

To dzień biały, to miasteczko...”
Nie ma miasteczka, nie ma żywego ducha,
po gruzach biega naga, ruda Ryfka,
trzynastoletnie dziecko.

Odp. .........................................................................................................................


20. Z jakich utworów romantycznych pochodzą cytaty:


a. 
Jeśli nie chcesz mojej zguby,

Krokodyla daj mi luby!

Odp.
.........................................................................................................................

b. 
Chwilo, trwaj, chwilo, jesteś piękna...

Odp. .........................................................................................................................

c. 
Ideał sięgnął bruku.


Odp.
.........................................................................................................................



Odpowiedzi


1. Słowacki krytykuje przywódców i podział społeczeństwa, które wzięło udział w zrywie narodowoś-ciowym. Ukazuje bezsens działań jednostkowych. Krytykuje też zmarnowanie entuzjazmu młodej, powstańczej szlachty.
2. Kordian prosi Boga, aby zdjął z jego duszy „jaskółczy niepokój”, czyli pozbawił go młodzieńczych rozterek, wielkiej wrażliwości i obaw o przyszłość.
3. Słowacki w Grobie Agamemnona porównuje naród polski do Greków, którzy ponieśli ostateczną klęskę w walce pod Cheroneą. Nazywa też Polskę „pawiem narodów”, „papugą”, „służebnicą cudzą”. Polska według Słowackiego to „czerep rubaszny”, czyli plugawa skorupa na zewnątrz i „dusza anielska”, czyli gorący ogień wewnątrz.
4. W poemacie dygresyjnym fabuła i losy bohaterów są jedynie pretekstem do zamieszczenia dygresji, czyli nie związanych z treścią wstawek odautorskich.
5. Testament mój Juliusza Słowackiego to testament poety, który to, co ma najcenniejszego przekazuje swoim przyjaciołom i przyszłym pokoleniom. Za życia poeta nie znalazł zrozumienia, ale też nie pragnął hołdów, zawsze na względzie miał dobro ojczyzny i nie żałuje, że poświęcił dla niej swoją młodość. Swoich spadkobierców zaklina, aby nie ustawali w walce o wolność ojczyzny, aby nie wahali się oddać za nią życia. W wierszu pojawia się alegoria – porównanie ojczyzny do walczącego i tonącego okrętu.
6. Kordian rozpoczyna się sceną wzorowaną na scenie z Makbeta, złe moce „warzą” w czarodziejskim kotle proroctwa przyszłości.
W postępowaniu Balladyny możemy odnaleźć podobieństwa do czynów Makbeta, zabójstwo w dążeniu do władzy, następna zbrodnia i wreszcie śmierć – zniszczenie przez żądzę władzy. Także w postaciach Kordiana i Hamleta można dostrzec podobieństwa, obaj bohaterowie mają naturę refleksyjną, są osobami żyjącymi w konflikcie pomiędzy sferą myśli a sferą czynu, niezdecydowanymi wobec dylematu „być albo nie być”. Monolog Hamleta można zestawić z monologiem Kordiana na Mont Blanc.
7. Rewolucja, zdaniem Krasińskiego, to walka klas, w której zło walczy ze złem, więc zwyciężyć może tylko zło. Jest to rozlew krwi, który niczego nie zmieni, ideały równości są fałszywe, nic się nie zmieni, tyko zwycięscy zajmą miejsce zwyciężonych.
8. Nie. Ponieważ w przeciwieństwie do innych bohaterów romantycznych jego życie prywatne układa się szczęśliwie, ma on żonę i syna. Jego czyny i stosunek do rodziny nie są motywowane poświęceniem dla wielkiej, ogólnej idei, po metamorfozie staje na czele grupy arystokratów – walczy o interesy swojej klasy społecznej, a nie o sprawę ojczyzny, narodu. Hrabia Henryk ginie, popełnia samobójstwo, a zwykle przyszłość bohaterów romantycznych nie była znana, dramaty romantyczne miały konstrukcję otwartą.
9. Postacie, którym Norwid poświęcił swoje wiersze, byli to „geniusze kultury ludzkiej”, ludzie, którzy uczynili coś wielkiego, dokonali wielkich czynów, ale nie byli zrozumiani przez sobie współczesnych. Docenią ich dopiero potomni. Te postacie to: John Brown, Sokrates, Dante, Kolumb, Camones, Kościuszko, Napoleon.
10. Jan Lechoń, Mochnacki; Czesław Miłosz, Walc; Julian Tuwim, Walc Francois; Stanisław Wyspiański, Wesele; Sławomir Mrożek, Tango.
11. przemilczenia i niedopowiedzenia, ironia, parabola, aluzja, kontrast; neologizmy;
12. Romantyzm krajowy dzieli się na dwa nurty: tyrtejski i liryki wiejskiej.
13. Aleksander Fredro polemizował z ideałem miłości romantycznej, przeciwstawiał się nienaturalnej, tragicznej wizji uczucia, której symbolem są łzy, a efektem śmierć.
14. Magnetyzm serca to mesmeryzm, teoria lekarza, Mesmera, który głosił, że istnieje „uniwersalny fluid” emanujący z człowieka i oddziałujący na drugą istotę jak swego rodzaju magnes – przyciąganie dwóch serc. Taka skłonność jest przyrodzona i konwenanse świata zmienić tego nie mogą.
15. ballada, powieść poetycka, dramat romantyczny;
 Ballada – gatunek wywodzący się z twórczości ludowej, fabuła i bohaterowie zwykle wywodzili się właśnie z podań ludu; obok bohaterów realnych w balladzie pojawiają się istoty fantastyczne – duchy, widma, rusałki; irracjonalizm, tajemniczość, dramatyczne wydarzenia to najważniejsze cechy ballady.
16.
Giaur i Korsarz G. Byrona;
Sonety krymskie A. Mickiewicza;
Rozmowa z piramidami, Grób Agamemnona, Hymn (Smutno mi Boże) J. Słowackiego;
17. Lalka B. Prusa, Ludzie bezdomni S. Żeromskiego, Potop H. Sienkiewicza;
18. Nawiązania do gatunków biblijnych i stylu biblijnego: Z. Krasiński Psalmy przyszłości, J. Słowacki Hymny (Bogurodzica i Smutno mi Boże), A. Mickiewicz Księgi narodu i Księgi pielgrzymstwa polskiego, przypowieść o diable i zbożu z Dziadów; nawiązania do dziejów Chrystusa w Widzeniu księdza Piotra, anioły i diabły występujące w dramatach romantycznych.
19. a. Stepy Akermańskie A. Mickiewicza, b. Romantyczność A. Mickiewicza, c. Fortepian Szopena C. K. Norwida, Pan Tadeusz, Konrad Wallenrod, Dziady A. Mickiewicza; Ksiądz Marek, Kordian, Anheli J, Słowackiego;
20.  a. Zemsta A. Fredry, b. Fortepian Szopena C. K. Norwid;